{"id":313,"date":"2025-12-01T13:57:31","date_gmt":"2025-12-01T12:57:31","guid":{"rendered":"https:\/\/c15.es\/2025\/12\/01\/del-atletismo-de-maria-victor-al-hockey-de-nuestras-campeonas-mujeres-haciendo-historia-en-palau\/"},"modified":"2026-03-04T08:28:59","modified_gmt":"2026-03-04T06:28:59","slug":"del-atletismo-de-maria-victor-al-hockey-de-nuestras-campeonas-mujeres-haciendo-historia-en-palau","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/webs.uab.cat\/campus-social-educatiu\/del-atletismo-de-maria-victor-al-hockey-de-nuestras-campeonas-mujeres-haciendo-historia-en-palau\/","title":{"rendered":"\u00abDel atletismo de Mar\u00eda V\u00edctor al hockey de nuestras campeonas: mujeres haciendo historia en Palau\u00bb."},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-8f761849 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Reto:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dise\u00f1a un recurso l\u00fadico para escuelas de Palau-solit\u00e0 i Plegamans que muestre c\u00f3mo, desde el atletismo de Mar\u00eda V\u00edctor \u2014quien compiti\u00f3 en plena dictadura franquista y tuvo que abandonar el deporte por los mandatos de g\u00e9nero\u2014 hasta el hockey campe\u00f3n mundial actual, las mujeres han hecho historia en el municipio. El objetivo es que ni\u00f1as y ni\u00f1os reflexionen sobre las desigualdades que han afrontado las mujeres en el deporte, aprendan a <span data-end=\"586\" data-start=\"554\">detectar estas desigualdades<\/span> y descubran m\u00e1s referentes femeninos, comprendiendo que todas las personas pueden practicar, competir y brillar sin distinci\u00f3n.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><b>Apuntes sobre Mar\u00eda Victor<\/b><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">El principal aporte de Mar\u00eda V\u00edctor fue <span data-end=\"2654\" data-start=\"2638\">abrir camino<\/span> para que el deporte femenino ganara espacio y respeto en la sociedad catalana y espa\u00f1ola, a trav\u00e9s de su propio ejemplo de alto rendimiento en un periodo adverso y, posteriormente, de su compromiso con la promoci\u00f3n deportiva local, manteniendo vivo un legado que a\u00fan inspira.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1. Ser pionera en una \u00e9poca de restricciones para las mujeres<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mar\u00eda V\u00edctor desarroll\u00f3 su carrera en los a\u00f1os 40 y principios de los 50, en plena dictadura franquista, un momento en que el deporte femenino era visto como secundario o incluso inapropiado. En palabras de la investigadora M.\u202fDolors Ribalta (2016), que explora c\u00f3mo el franquismo condicion\u00f3 los itinerarios vitales de las deportistas catalanas, Mar\u00eda forma parte de esa primera generaci\u00f3n de mujeres que rompieron barreras culturales para competir y situarse en la \u00e9lite atl\u00e9tica.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2. Consolidar la visibilidad del atletismo femenino<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sus triunfos constantes en pruebas como la Jean Bouin (1947\u20131951) y su r\u00e9cord de 800 m (2\u201902\u201d en 1948), que permaneci\u00f3 casi cuarenta a\u00f1os, consolidaron la presencia femenina en el atletismo catal\u00e1n y espa\u00f1ol (Ajuntament de Palau-solit\u00e0 i Plegamans, 2016; RCD Espanyol, 2016). Fue, en efecto, un ejemplo visible de hasta d\u00f3nde pod\u00edan llegar las mujeres en pruebas de resistencia, un terreno donde tradicionalmente se cuestionaba su participaci\u00f3n.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">3. Ofrecer un referente local y un modelo intergeneracional<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tras su retirada para priorizar la familia (un reflejo claro de las tensiones entre vida personal y deportiva en aquel contexto), Mar\u00eda no desapareci\u00f3 del mapa deportivo. Al trasladarse a Palau-solit\u00e0 i Plegamans, sigui\u00f3 vinculada a la promoci\u00f3n del deporte, participando en actos comunitarios, dando la salida a carreras populares y prestando su nombre a instalaciones locales. Esto construy\u00f3 un referente simb\u00f3lico para ni\u00f1as y j\u00f3venes del municipio, generando orgullo e identidad comunitaria.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">4. Defender abiertamente la igualdad en el deporte<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Incluso en sus \u00faltimos a\u00f1os, Mar\u00eda V\u00edctor sigui\u00f3 enviando mensajes claros sobre la igualdad de g\u00e9nero en el \u00e1mbito deportivo. En una entrevista con el Butllet\u00ed d\u2019Informaci\u00f3 Municipal de Palau en 2015, afirmaba con naturalidad:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">\u00abEl que pot fer un home ho pot fer tamb\u00e9 una dona\u00bb<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\"><em>\u201cLo que puede hacer un hombre tambi\u00e9n lo puede hacer una mujer\u201d<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">(Ajuntament de Palau-solit\u00e0 i Plegamans, 2015).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Este posicionamiento expl\u00edcito, pronunciado por una deportista de su generaci\u00f3n, a\u00f1ade un valor testimonial que trasciende lo puramente deportivo y conecta con las transformaciones sociales contempor\u00e1neas.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Biograf\u00eda de Mar\u00eda V\u00edctor Gil<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong data-end=\"306\" data-start=\"286\">Mar\u00eda V\u00edctor Gil<\/strong> naci\u00f3 en <strong data-end=\"356\" data-start=\"316\">Barcelona el 20 de diciembre de 1926<\/strong> en el seno de una familia profundamente vinculada al periodismo deportivo. Su padre, <strong data-end=\"468\" data-start=\"442\">Joan V\u00edctor Eizaguirre<\/strong>, trabaj\u00f3 toda su vida en <em data-end=\"514\" data-start=\"494\">El Mundo Deportivo<\/em>, peri\u00f3dico fundado por su abuelo, consolidando un entorno familiar estrechamente ligado al deporte y al periodismo catal\u00e1n (Ajuntament de Palau-solit\u00e0 i Plegamans, 2016).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Desde peque\u00f1a mostr\u00f3 una gran vitalidad. Curs\u00f3 sus estudios antes y despu\u00e9s de la Guerra Civil Espa\u00f1ola en centros de Barcelona como la escuela cooperativa municipal y, posteriormente, en la Academia Maragall (es.wikipedia.org, 2024). Con apenas 16 a\u00f1os, comenz\u00f3 a trabajar en el quiosco familiar del carrer Diputaci\u00f3 y m\u00e1s tarde fue modista en un atelier barcelon\u00e9s (es.wikipedia.org, 2024).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Inicio deportivo y consagraci\u00f3n<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Su salto al atletismo competitivo se dio casi por azar: a los <strong data-end=\"1191\" data-start=\"1180\">22 a\u00f1os<\/strong>, animada por su hermano Joan, se present\u00f3 a la <strong data-end=\"1261\" data-start=\"1239\">Jean Bouin de 1947<\/strong> con solo un d\u00eda de entrenamiento tras unas vacaciones en Mallorca. Contra todo pron\u00f3stico, gan\u00f3 la prueba. Este \u00e9xito se repiti\u00f3 de forma ininterrumpida hasta 1951 (Ajuntament de Palau-solit\u00e0 i Plegamans, 2016; Soley-Beltran, 2017). A partir de all\u00ed, fue campeona de Catalunya y Barcelona de cros en varias ediciones entre 1947 y 1950 (es.wikipedia.org, 2024).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En <strong data-end=\"1635\" data-start=\"1627\">1948<\/strong>, estableci\u00f3 su mejor marca personal en los <strong data-end=\"1703\" data-start=\"1679\">800 metros con 2\u201902\u201d<\/strong>, un registro que se mantendr\u00eda como r\u00e9cord catal\u00e1n durante casi cuatro d\u00e9cadas (RCD Espanyol, 2016). Estos logros la consolidaron como una de las figuras pioneras del atletismo femenino en Espa\u00f1a tras la Guerra Civil, en un contexto de duras restricciones sociales para las mujeres (Ribalta, 2016).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Una decisi\u00f3n personal y nueva etapa en Palau-solit\u00e0 i Plegamans<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pese a ser preseleccionada para los Juegos Ol\u00edmpicos de Helsinki en 1952, decidi\u00f3 retirarse para casarse a los <strong data-end=\"2195\" data-start=\"2184\">28 a\u00f1os<\/strong> y atender la salud de familiares cercanos (Soley-Beltran, 2017). Tras su matrimonio, se mud\u00f3 con su esposo a <strong data-end=\"2333\" data-start=\"2305\">Palau-solit\u00e0 i Plegamans<\/strong>, localidad con la que mantendr\u00eda un estrecho v\u00ednculo hasta su fallecimiento (Ajuntament de Palau-solit\u00e0 i Plegamans, 2016).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">All\u00ed sigui\u00f3 involucrada en el fomento del deporte local. Como reconocimiento, el municipio bautiz\u00f3 en 2002 el <strong data-end=\"2613\" data-start=\"2569\">Pavell\u00f3 Municipal d\u2019Esports Maria V\u00edctor<\/strong>, y cada a\u00f1o celebra en sus fiestas mayores la <strong data-end=\"2690\" data-start=\"2660\">Cursa Popular Maria V\u00edctor<\/strong>, donde hasta 2015 ella misma daba la salida de honor (Ajuntament de Palau-solit\u00e0 i Plegamans, 2015).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Legado y perspectiva social<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Su historia ejemplifica las dificultades de muchas mujeres para desarrollar carreras deportivas plenas en la Espa\u00f1a franquista, donde las expectativas familiares y sociales limitaban su continuidad en el alto rendimiento (Ribalta, 2016). Incluso en sus \u00faltimos a\u00f1os, entrevistada por la revista municipal de Palau, defend\u00eda con firmeza que \u00ab<strong data-end=\"3219\" data-start=\"3167\">el que pot fer un home ho pot fer tamb\u00e9 una dona<\/strong>\u00bb (\u201clo que puede hacer un hombre tambi\u00e9n lo puede hacer una mujer\u201d), subrayando su compromiso con la igualdad (Ajuntament de Palau-solit\u00e0 i Plegamans, 2015).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Falleci\u00f3 el <strong data-end=\"3413\" data-start=\"3390\">17 de marzo de 2016<\/strong> a los 89 a\u00f1os, recibiendo un emotivo homenaje de su pueblo y del RCD Espanyol, que la calific\u00f3 como \u00abreferente de todo el atletismo espa\u00f1ol\u00bb (RCD Espanyol, 2016).<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Referencias bibliogr\u00e1ficas<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Ajuntament de Palau-solit\u00e0 i Plegamans. (2015). <em data-end=\"3691\" data-start=\"3664\">Entrevista a Maria V\u00edctor<\/em>. Butllet\u00ed d\u2019Informaci\u00f3 Municipal, n\u00fam. 17, contraportada.<\/li>\n\n\n\n<li><p data-end=\"3751\" data-start=\"3616\">Ajuntament de Palau-solit\u00e0 i Plegamans. (2016). <em data-end=\"3878\" data-start=\"3802\">Nota de prensa: L\u2019Ajuntament lamenta la p\u00e8rdua de la senyora Maria V\u00edctor\u2026<\/em>. Recuperat de <a data-end=\"3923\" data-start=\"3893\" href=\"https:\/\/www.palauplegamans.cat\" target=\"_new\" rel=\"noopener\">https:\/\/www.palauplegamans.cat<\/a>Ribalta Alcalde, M. D. (2016). <em data-end=\"4078\" data-start=\"3959\">Dones, esport i dictadura: la mem\u00f2ria oral d\u2019esportistes catalanes durant la primera etapa del franquisme (1939-1961)<\/em>. Tesis doctoral, Universitat Ramon Llull.RCD Espanyol. (2016). <em data-end=\"4170\" data-start=\"4147\">Nos deja Mar\u00eda V\u00edctor<\/em>. Nota publicada el 18 de marzo de 2016.Soley-Beltran, P. (2017). <em data-end=\"4275\" data-start=\"4241\">Las pioneras del deporte espa\u00f1ol<\/em>. El Pa\u00eds Semanal, 27 de abril de 2017.<\/p><\/li>\n\n\n\n<li><p data-end=\"3751\" data-start=\"3616\">es.wikipedia.org. (2024). <em data-end=\"4363\" data-start=\"4345\">Mar\u00eda V\u00edctor Gil<\/em>. Recuperat de <a data-end=\"4430\" data-start=\"4378\" href=\"https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Mar%C3%ADa_V%C3%ADctor\" target=\"_new\" rel=\"noopener\">https:\/\/es.wikipedia.org\/wiki\/Mar%C3%ADa_V%C3%ADctor<\/a><\/p><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reto:&nbsp; Dise\u00f1a un recurso l\u00fadico para escuelas de Palau-solit\u00e0 i Plegamans que muestre c\u00f3mo, desde el atletismo de Mar\u00eda V\u00edctor \u2014quien compiti\u00f3 en plena dictadura franquista y tuvo que abandonar el deporte por los mandatos de g\u00e9nero\u2014 hasta el hockey campe\u00f3n mundial actual, las mujeres han hecho historia en el municipio. El objetivo es que [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":87,"featured_media":803,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42,48,17,25,19],"tags":[],"class_list":["post-313","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-deporte","category-noticies","category-ods4","category-ods5","category-psip"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/webs.uab.cat\/campus-social-educatiu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/313","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/webs.uab.cat\/campus-social-educatiu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/webs.uab.cat\/campus-social-educatiu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/webs.uab.cat\/campus-social-educatiu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/87"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/webs.uab.cat\/campus-social-educatiu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=313"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/webs.uab.cat\/campus-social-educatiu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/313\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":496,"href":"https:\/\/webs.uab.cat\/campus-social-educatiu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/313\/revisions\/496"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/webs.uab.cat\/campus-social-educatiu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/803"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/webs.uab.cat\/campus-social-educatiu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=313"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/webs.uab.cat\/campus-social-educatiu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=313"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/webs.uab.cat\/campus-social-educatiu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=313"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}